تلفن تماس: 204-8541011-0513

موسسه دارویی آستان قدس رضوی

آرشیو کل اخبار
انسولین چیست؟
انسولین هورمونی است که از سلولهای بتای جزایر لانگرهانس غده لوزالمعده ترشح می‌شود و نقش اصلی آن تنظیم قند خون است.
ساختمان مولکول انسولین از دو زنجیره پلی‌پپتیدی A و B ساخته شده که بوسیله پیوندهای دی‌سولفور به یکدیگر متصل شده‌اند.نقش این هورمون در تنظیم قند خون (گلوکز) شناخته شده است. ژن انسولین در روی بازوی کوتاه کروموزوم شماره 11 قرار گرفته است.
ساخت انسولین در سلولهای B جزایر لانگرهانس صورت می‌گیرد. در ابتدا انسولین به صورت یک پیش- هورمون به نام پروانسولین تولید میشود و پس از تغییر و تحولاتی که در ساختار آن ایجاد می‌شود به انسولین تبدیل می‌شود.
ترشح انسولین به جریان خون پیچیده است؛ کلسیم در این ترشح نقش داشته و بوسیله عمل "اگزوسیتوز" محتویات دانه‌های ترشحی از سلولها بتا به محیط خارج سلولی ترشح می‌شود.
گلوکز محرک ترشح انسولین است. به این صورت که گیرنده‌های اختصاصی گلوکز بر روی سلولهای بتا ، تحریک ترشح انسولین را در زمانی که گلوکز خون زیاد می‌شود، انجام می‌دهند.
تاریخچه
انسولین برای اولین بار در سال 1921 در عصاره جدا شده از جزایر لانگرهانس کشف شد و به سرعت اثرات آن در کاهش قند خون شناخته شد و پس از مدت کوتاهی انسولین گاو و خوک در درمان بیماری قند در انسان مورد استفاده قرار گرفت.
انسولین نخستین پروتئینی بود که خواص هورمونی آن شناخته شد، به صورت کاملا خالص و متبلور تهیه شد، نوع و ردیف اسیدهای آمینه آن تعیین گردید و از راه مصنوعی تهیه شد. پروتئین پیش ساز آن شناخته شد و بالاخره اولین پروتئینی بود که به کمک روشهای تولیدDNA نوترکیب (Recombinant DNA) برای مصارف تجاری تهیه شد.

1 - هدف درمان با انسولین چیست؟
 هدف درمان با انسولین کنترل قند خون نزدیک به مقدار طبیعی است. کنترل دقیق مقادیرقند خون می تواند از عوارض کوتاه مدت کنترل ناقص قند خون ( نظیر کتواسیدوز دیابتی در بیماران نوع یک ) و همچنین از عوارض بلند مدت کنترل ضعیف قند خون ( مشکلات بینایی و قلبی) جلوگیری نماید.
2 - چه موقع احتیاج به درمان با انسولین است؟
استفاده از انسولین در تمام بیماران نوع یک و در برخی از بیماران نوع دو ضروری به نظر می رسد. در بیماران دیابتی نوع اول غده پانکراس مقدار بسیار اندک از انسولین ترشح می کند یا اینکه هیچگونه انسولینی ترشح نمی کند.
بعضی از افراد بلافاصله بعد از تشخیص بیماری دارای دوره ای هستند به نام honey moon یا ماه عسل که  در این مدت نیازی به انسولین ندارد اما این دوره موقت بوده و نهایتاً همه بیماران دیابتی نوع یک برای ادامه حیاتشان به انسولین مجدد احتیاج دارند.

افراد مبتلا به دیابت نوع دوم بطور کامل از عدم تولید انسولین رنج نمی برند. درواقع دیابتی های نوع دوم غالباً مقداری انسولین در مراحل اولیه تولید می کنند. اگر چه این افراد در برابر انسولین  مقاومت می نمایند به عبارتی پاسخ سلولی آنها به مقدار نرمال یا حتی زیاد انسولین ، پاسخ ضعیفی است. بعلاوه درطول زمان غده پانکراس این بیماران توانایی تولید انسولین را از دست می دهد. در نتیجه بیماران نوع دوم دچار کمبود انسولینمیگردند.  همین موضوع سبب می شود که این افراد برای ادامه حیاتشان معمولا نیاز مطلق به انسولین مثل دیابتی های نوع اول ندارند.
از سوی دیگر این بدان معنی نیست که افراد دیابتی نوع دو هیچ نیازی به انسولین برای رسیدن به سطح کنترل خوب قند خونشان نداشته باشند. دراکثر موارد در افراد دیابتی نوع دو پزشک معالج با اندازه گیری ساده قند خون و کنترل میزان قند خون به وسیله تغییر در رژیم غذایی، کم کردن وزن و ورزش ،موفق به کنترل میزان قند خون بیمار می شود. اگر این عملیات دقیق و بطور منظم دنبال شود قند خون به حالت نرمال یا نزدیک به نرمال بر می گردد و احتیاجی به معالجه بیشتر ندارد. اگر این تمهیدات موثر واقع نشود ، پزشک مقدار کمی داروی پایین آورنده ی گلوکز به صورت خوراکی برای بیمار تجویز می کند. چنانچه تمام تمهیدات فوق موثر نباشد پزشک تجویز انسولین برای ادامه درمان توصیه می کند.

3 - رژیم های مختلف انسولین چیست؟
دو نوع مختلف درمان با انسولین وجود دارد:
الف ) درمان استاندارد
ب) درمان با انسولین به صورت Intensive  یا گسترده
این دو نوع درمان بر اساس نوع انسولین و دوز انسولین و تعداد دفعات تزریق که پزشک پیشنهاد می کند با یکدیگر متفاوت است. در ابتدا پزشک ممکن است با مقدار ساده و استاندارد انسولین درمان را آغاز کرده ولی در طول زمان به علت پیچیدگی درمان، مقدارانسولین و دفعات تزریق را افزایش دهد.
-   معمولاً افراد دیابتی نوع اول که دارای رژیم استاندارد انسولین هستند حداقل 2 بار در روز انسولین دریافت می کنند.
-    افراد دیابتی نوع دوم ممکن است فقط نیاز به دریافت انسولین به میزان 1 بار در روز داشته باشند( غالباً قبل از شام یا قبل از رفتن به رختخواب).
- نوع و میزان انسولین و تعداد دفعات تزریق در درمان گسترده با انسولین خیلی پیچیده تر از روش درمان با انسولین به صورت استاندارد است.
معمولاً بیماران نوع اول در هر روز چندین بار تزریق انسولین را انجام می دهند که شامل تزریق انسولین کوتاه اثر ، قبل از هر وعده غذایی است.
در مواردی که بیماران دیابتی  نوع اول از پمپ انسولین استفاده می کنند، مقادیر بسیار کم اما متوالی از انسولین از طریق پوست بوسیله پمپ به بدن آنها وارد می  شود. انتخاب اینکه درمان بصورت استاندارد باشد یا  intensive  بستگی به عوامل مختلفی دارد که باید با پزشک مشورت شود.

4 - چگونه مقدار انسولین مورد نیاز مشخص می شود؟

پزشک معالج غالباً با مقدار نگهدارنده انسولین درمان را آغاز می کند. این دوز ابتدایی بایستی در طی روزها ، هفته ها و ماهها تنظیم گردد تا جایی که پاسخ بدن به درمان با انسولین مشخص گردد.
اندازه گیری قند خون به وسیله بیمارعامل مهمی در تنظیم مقدار دوز انسولین می باشد.

5 - روشهای مختلف برای تزریق انسولین کدامند؟
انسولین باید زیر پوست تزریق گردد.انسولین در جایی که بافت زیر پوستی نامیده می شود، تزریق می گردد. چندین روش مختلف برای تزریق انسولین به صورت زیر پوستی وجود دارد:

الف) تزریق زیر پوستی ( SubCutaneous Injection)
تزریق زیر پوستی با استفاده از (نیدل) و سرنگ عمومی ترین روش دریافت انسولیناست. تکنیک تزریق بسیار مهم است . اما با کمی تمرین اکثر افراد می توانند، روش تزریقانسولین را به  خود یا بچه های خردسال بیاموزند.
تزریق معمولاً با مالیدن پنبه آغشته با الکل در محل تزریق و جمع کردن پوست ناحیه تزریق بوسیله دو انگشت و داخل کردن نیدل به داخل پوست و فشار دادن و فرو بردن انتهای سرنگ صورت می گیرد.
ب) قلم انسولین (Pen injection)
تزریق با قلم انسولین بسیار مشابه به تزریق با نیدل و سرنگ است اما قلم تزریق کننده به خصوص در مواردی که مقدار دوز انسولین بسیار کم می باشد روش مفید و دقیق تری می باشد.

 ج) دستگاه اینجکتور( High Pressure jet injection )
این دستگاه انسولین را با فشار به داخل پوست تزریق می کند که درد بسیار کمتری نسبت به استفاده از سرنگ و نیدل دارد. صرف نظر از قیمت اینجکتور که معمولاً کمی گران است می تواند روش خوبی برای تزریق انسولین باشد. در حال حاضر در بازار تحت نام تجاری اینجکس موجود است.

د)پمپ انسولین (Injection Pump)
در این روش انسولین بوسیله پمپ بطور مداوم به داخل بدن وارد می گردد. به این روش(continuous SubCutaneous insulin infusion) CSIIیا تزریق زیر پوستیمداوم انسولین می گویند . این روش فقط برای بیماران مبتلا به دیابت نوع اول توصیه می شود.
این پمپ به یک نیدل یا سوزن وصل است که این نیدل در زیر پوست جای گذاری می شود. انسولین در پمپ در یک مخزن ذخیره می شود. این مخزن برنامه ریزی شده است که چه مقدار انسولین را به صورت مداوم و قطره قطره در روز و شب به بدن وارد کند.
پمپ می تواند بدون نیاز به کنترل و اندازه گیری قند خون به مدت یک ساعت از بدن جدا شود. اگر پمپ به مدت طولانی تری از بدن جدا شود برای بازگشت سطح قند خون به مقدار مورد نظر نیاز به تزریق انسولین خواهد بود. این دستگاه نیز معایب و محاسن دارد.

مزایای استفاده از پمپ انسولین
پمپ انسولین این مزیت را دارد که به بیمار اجازه می دهد زمان دریافت غذا را به دلخواه تغییر دهد و بیمار در انجام فعالیتهای روزانه آزادی عمل بیشتری داشته و راحت تر باشد . بعلاوه سطح قند خون بیمار هر روز نسبت به روز دیگر از تغییرات کمتری خواهد داشت.

معایب پمپ انسولین
قیمت پمپ های انسولین و سایر لوازمات جانبی آن نسبت به سرنگ انسولین و نیدل ها گران تر است. بعلاوه نزدیک به 40% از مردمی که از پمپ انسولین استفاده می کنند دچار مشکلاتی نظیر بروز عفونت در محل تزریق می گردند. تا 86% از این افراد بعد از استفاده از پمپ به مدت یکسال با خوب کار نکردن پمپ مواجه می شوند که در خلال این حالت خطر بروز کتواسیدوز دیابتی وجود دارد.

روش و تکنیک تزریق انسولین
· زاویه و عمق هر تزریق انسولین خیلی مهم است . اگر زوایه خیلی کم باشد انسولینتزریق شده سبب ایجاد درد و جذب کمتر می شود.
· اگر زاویه خیلی زیاد باشد سبب تزریق و ورود انسولین به عضله و جذب خیلی سریعانسولین می گردد.

محل تزریق
پزشکان غالباً به بیماران توصیه می کنند که محل تزریق انسولین را از یک ناحیه به ناحیه دیگر برای کاهش التهاب محل تزریق عوض کنند. این مهم است که بدانیم جذب انسولین با سرعت های مختلف در نواحی مختلف بدن انجام می گیرد. انسولین در ناحیه جدار شکم بیشترین سرعت جذب را دارد و در ناحیه پا و  باسن آهسته ترین سرعت جذب را دارد و در ناحیه بازو میزان سرعت جذب دارو متوسط است. این موضوع با میزان چربی زیر پوست ارتباط دارد. هر چه میزان چربی زیر پوستی بیشتر باشد سرعت جذب انسولین کاهش می یابد.

به علت تغییرات آناتومیک در جذب ، منطقی به نظر می رسد که در هر روز یک محل برای تزریق انسولین در نظر گرفته شود . تزریق قبل از غذا بهتر است در ناحیه شکمی صورت گیرد که سریعاً جذب صورت می گیرد ( برای جبران ورود کربوهیدراتها ). تزریق در ران یا باسن بهتر است برای دوزهای شبانه باشد تا انسولین به طور تدریجی در هنگام شب جذب شود .

نکته : هر عاملی که روی سرعت جریان خون در ناحیه زیر پوست اثر گذارد جذب انسولینرا تغییر می دهد . کشیدن سیگار جریان خون زیرپوستی در بافتها را کاهش می دهد و جذب انسولین تزریق شده را کاهش می دهد . در مقابل عواملی که سبب افزایش دمای پوست می شود مثل ورزش ، سونا ، حمام آب گرم و ماساژ منطقه تزریق می تواند سبب افزایش جذب انسولین شود .
عفونتهای ضعیف نظیر سرماخوردگی ، گلودرد و عفونت مجاری ادراری می توانند بر روی سطح گلوکز خون تأثیر گذاشته و سبب بالا رفتن و یا حتی سبب کتواسیدوز دیابتی می شوند . در مواقع ابتلا به عفونت باید با پزشک خود در مورد نحوه تنظیم انسولین مشاوره مداوم داشته باشید .

6 - آیا درمان جدیدتری در افق نزدیک در خصوص بیمارانی که انسولین تزریق می کنند وجود دارد ؟
محققان در حال ساخت انسولین جدیدتری هستند که اثرات طولانی تری نسبت به سایر انداع انسولین از خود به جای می گذارد و می تواند در مقادیر و دفعهات کمتری تزریق گردد . همچنین در حال ساخت پمپ های برنامه پذیری هستند که می توانند با جراحی در زیر پوست قرار داده  شوند . همچنین محققان در حال بررسی و تحقیق در مورد انسولیناستنشاقی هستند که جایگزین تزریق انسولین گردند . به تازگی دانشمندان توانسته اند نوعی انسولین خوراکی تولید کنند که در مراحل تحقیقات انسانی است.

نکته: گاهی اوقات گرچه با انسولین درمان آغاز می شود ، سطح گلوکز خون می تواند به طور ناگهانی بعد از خوردن غذا بالا رود . افزایش میزان فیبر محلول در یک وعده غذایی می تواند باعث کاهش قندخون و حتی کاهش نیاز به انسولین گردد . فیبر محلول را در میوه ها ، سبزیجات و حبوبات مثل لوبیا می توان یافت. این افزایش فیبر دریافتی مزایایی نظیر پایین آوردن سطح LDLسرم (کلسترول بد) را دارد .

منبع:
دانشنامه رشد
سایت موسسه خیریه طبرستان
تعداد بازديد: -
1397/7/22 يكشنبه
 
امتیاز دهی
 
 

تعداد بازديد اين صفحه: 4
داروهای جدیدپربازدیدترین مقالات ....

ارتباط ویتامین B با خطر ابتلا به سرطان ریه
ارتباط ویتامین B با خطر ابتلا به سرطان ریه
عوارض جانبی داروهای ضد افسردگی
عوارض جانبی داروهای ضد افسردگی
گیاه خار مریم و درمان بیماریها
گیاه خار مریم و درمان بیماریها